ANKARA' NIN BAŞKENT OLUŞU
(13 Ekim 1923)

        Anayasamızın 3. maddesi Başkentimizin Ankara olduğunu belirtir ve 4. maddesi ile bu hükmün "değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez." şeklindedir. Böylelikle Ankara' nın başkentliği dokunulmazlığa kavuşmuştur.

        Atatürk, 23 Temmuz 1919' da Erzurum' a, 4 Eylül 1919' da Sivas' a gitti. Bu illerde toplana kongrelerde temsil heyetleri seçildi. Seçilenlerle birlikte Atatürk, Ankara' ya  hareket etti. 27 Aralık 1919 günü Temsilciler Kurulu üyeleriyle birlikte Ankara'ya geldi.

        O zamana kadar Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul idi. Osmanlı Mebusan Meclisi son kez 12 Ocak 1919'da İstanbul'da toplandı. 16 Mart 1919 günü İngilizler İstanbul'a girdi. Önce meclisi bastılar. Bu olay üzerine birçok milletvekili Anadolu'ya geçti. Yakalananlardan çoğu tutuklandı. Artık Osmanlı Mebusan Meclisi'nin İstanbul'da toplanma olasılığı kalmamıştı. Milletvekillerinin toplanacağı ve ülkenin yönetileceği bir başkent gerekiyordu.

        Ankara, Anadolu'nun ortasında, savaş cephelerine eşit uzaklıkta bir kentti. Savaşın yönetimi ve haberleşme, Ankara'dan kolaylıkla yürütülürdü. Dağılan Osmanlı Mebusan Meclisi üyeleri ile Sivas ve Erzurum Kongreleri'nde seçilen temsilcilerin bir yerde toplanması gerekiyordu. Bu nedenle 19 Mart 1919 günü Mustafa Kemal Paşa kimi illere ve komutanlıklara bir genelge gönderdi. Bu genelgede özetle ; "Osmanlı Devletinin yaşamı ve egemenliğinin sona erdiği" bildiriliyor, "Türk ulusu kendi yaşamını ve bağımsızlığını koruyacaktır." deniliyordu. Bu genelgeden sonra temsilcilerle Osmanlı Mebusan Meclisi'nden gelen üyeler Ankara'da toplanmaya başladılar. Ankaralılar onları coşkuyla, sevinçle, sevgiyle karşıladı.

        Türkiye Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920 günü, Ankara'da açıldı. Meclis, ilk oturumunda Mustafa Kemal Paşa'yı başkan seçti. Mustafa Kemal Paşa bundan sonra ülkeyi kurtarma çalışmalarını Anadolu'nun bu küçük kentinde sürdürdü. Ulusal Kurtuluş Savaşı'mızın planları bu yoksul kentte hazırlandı. Savaşın başarıya ulaşması için düzenli ordular kuruldu. Bu ordular İnönü'de, Sakarya'da, Dumlupınar'da düşmanı bozguna uğrattı. 30 Ağustos 1922'de kazanılan Başkomutanlık Savaşı ile Kurtuluş Savaşı'mız tamamlandı.

        23 Nisan 1920 ' den itibaren yeni Türk Devleti' nin başkentliğini yapan Ankara, o zaman ki Dışişleri Bakanımız olan İsmet İnönü ve 14 milletvekilinin verdiği yasa teklifi uzun tartışmalardan sonra kabul edilerek, 13 Ekim 1923' te Türkiye Cunhuriyeti' nin başkenti olmuştur.

     Ankara' nın başkent olduğu 13 ekim tarihi, her yıl düzenlenen büyük törenlerle kutlanır. Törenlerde yapılan konuşmalarda Ankara'nın başkent oluşunun anlam ve önemi belirtilir.